Bạt căng kiến trúc được thiết kế để làm việc ổn định ngoài trời, chịu tác động đồng thời của mưa, gió và nhiệt độ. Tuy nhiên, trong thực tế sử dụng, nhiều công trình xuất hiện hiện tượng bạt bị xệ rõ rệt khi mưa lớn, dù trước đó vẫn căng phẳng và bình thường.
Hiện tượng này không xảy ra ngẫu nhiên mà thường bắt nguồn từ những nguyên nhân kỹ thuật cụ thể.
Thiết kế độ dốc thoát nước chưa hợp lý
Độ dốc là yếu tố then chốt trong thiết kế bạt căng. Khi bề mặt bạt không đủ dốc, nước mưa không thể thoát đi nhanh mà sẽ tích tụ trên bề mặt.
Các lỗi thiết kế thường gặp gồm:
- Bề mặt bạt quá phẳng, ưu tiên hình thức
- Không xác định rõ điểm cao – điểm thấp
- Hướng thoát nước không phù hợp với thực tế mưa gió
Khi mưa lớn, lượng nước đọng tạo tải trọng rất lớn, kéo bạt võng xuống và hình thành các vùng xệ cục bộ.
Lực căng ban đầu không đạt tiêu chuẩn
Bạt căng kiến trúc chỉ hoạt động đúng khi được căng đủ lực ngay từ đầu. Nếu lực căng ban đầu thấp, bạt có thể vẫn phẳng khi trời nắng, nhưng sẽ nhanh chóng trùng xuống khi chịu tải nước mưa.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ:
- Thi công căng bạt thủ công, theo cảm tính
- Không sử dụng thiết bị kiểm soát lực căng
- Bỏ qua sai số căng bạt trong quá trình lắp đặt
Sai số nhỏ ban đầu sẽ bộc lộ rất rõ khi gặp mưa lớn hoặc mưa kéo dài.
Kết cấu khung và cáp chịu lực chưa đủ cứng
Bạt chỉ là lớp bao che, còn toàn bộ tải trọng nước mưa được truyền xuống hệ khung, cột và cáp. Nếu kết cấu này không đủ cứng, chỉ cần biến dạng nhỏ cũng khiến toàn bộ bề mặt bạt bị xệ theo.
Tình trạng này thường xuất hiện ở các công trình:
- Khung thép tối ưu quá mức về tiết diện
- Cáp bị giãn hoặc bố trí chưa đúng vị trí chịu lực
- Điểm neo không được tính toán kỹ cho tải trọng nước mưa
Vật liệu bạt bị giãn hoặc đã lão hóa
Vật liệu bạt có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giữ lực căng lâu dài. Sau một thời gian sử dụng ngoài trời, bạt có xu hướng giãn, đặc biệt khi chịu tác động đồng thời của nước mưa và thay đổi nhiệt độ.
Hiện tượng xệ thường rõ hơn khi:
- Sử dụng bạt chất lượng thấp
- Bạt đã qua nhiều năm khai thác
- Lớp phủ bề mặt bị lão hóa, sợi gia cường suy yếu
Không kiểm tra và tái căng định kỳ
Bạt căng kiến trúc không phải là hạng mục “lắp xong là xong”. Lực căng sẽ giảm dần theo thời gian do môi trường và sự làm việc liên tục của vật liệu.
Nếu không kiểm tra và điều chỉnh lại sau các mùa mưa bão, hiện tượng xệ nhẹ ban đầu sẽ tích tụ và trở nên rõ rệt khi gặp mưa lớn tiếp theo.
Giải pháp thoát nước phụ chưa được tính đến
Ở những khu vực có lượng mưa lớn, chỉ dựa vào hình dáng bạt là chưa đủ. Khi không có biện pháp kiểm soát nước tại các vùng dễ đọng, tải trọng sẽ tập trung cục bộ và gây xệ tại một số vị trí nhất định trên mái.
Hậu quả khi bạt căng bị xệ trong mùa mưa
Tình trạng xệ không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn kéo theo nhiều rủi ro:
- Giảm tuổi thọ vật liệu bạt
- Tăng nguy cơ rách bạt, bung cáp
- Ứ đọng nước, bẩn và rêu mốc nhanh
- Mất an toàn cho khu vực sử dụng bên dưới
Bạt căng kiến trúc bị xệ khi mưa lớn không phải do mưa quá to, mà là hệ quả của thiết kế thoát nước chưa chuẩn, lực căng ban đầu không đủ, kết cấu chịu lực yếu hoặc thiếu bảo trì trong quá trình sử dụng.
Khi các yếu tố này được tính toán đồng bộ ngay từ đầu và được kiểm soát xuyên suốt vòng đời công trình, mái bạt căng hoàn toàn có thể giữ được độ ổn định, thoát nước tốt và bền vững ngay cả trong điều kiện mưa lớn kéo dài.